25% van de Europese beroepsbevolking
lijdt eraan | Verschijnselen van stress en
overbelasting | Wat valt er tegen te doen
| meer informatie over stress op het werk
Fysieke klachten door overbelasting of slechte
werkomstandigheden zijn al adequaat aangepakt door Arbo-wetten
en Arbo-diensten. Vreemd genoeg geldt dat niet voor verlies
aan productiviteit en/of verzuim door psychische klachten,
na `de rug', de grootste ziekmaker.
25% van de Europese beroepsbevolking lijdt
eraan: werkstress
In een aantal Angelsaksische landen is de economische schade
door psychische klachten op de werkvloer een hot item. In
de VS bijvoorbeeld is het fenomeen `depressie' alleen al goed
voor een verlies van 200 miljoen werkdagen per jaar, in Engeland
is dat naar schatting 90 miljoen werkdagen, zowel door verzuim
als disfunctioneren. Voor huisartsen is het een oud gegeven
dat 5% van de volwassenen wel `s lijdt aan een vorm van depressie
en 7% aan slaapstoornissen. Dat lijkt niet veel, maar we hebben
het wel over het gros van de beroepsbevolking en 5% verzuim
kost de werkgevers veel geld. Daar komt het burnout-gevaar
(loopt op naar 7% van de werkende volwassenen) nog bij.
Dat het percentage werknemers dat zich niet lekker
in zijn/haar 'geestelijke' vel vindt zitten schrikbarend kan
oplopen blijkt uit bevolkingsonderzoek in onder meer Finland.
Ruim de helft van de beroepsbevolking heeft daar regelmatig
last van stress-gerelateerde symptomen als angst, spanning,
slaapstoornissen, chronische vermoeidheid en depressie. Andere
gegevens wijzen er op dat 20% van de volwassenen in de geïndustrialiseerde
wereld op enig moment aan een mentale stoornis lijdt. Daarbij
gaat het wel om een breder scala klachten, waaronder naast depressie
en angsten ook hyperactiviteit, verslavingen en epilepsie.
Verschijnselen van stress en overbelasting
Stress uit zich vaak eerst in onopvallende, 'gewone' klachten.
Die kunnen per persoon verschillen. De één krijgt last van maagpijn,
de ander van eczeem, de derde slaapt slecht. Als de stress lang
aanhoudt of er geen tijd is om te herstellen, worden de gevolgen
op steeds meer gebieden merkbaar. De belangrijkste verschijnselen
zijn:
Lichamelijk:
- aanhoudende
moeheid;
- slapeloosheid;
- spierpijn,
hoofdpijn, rugpijn;
- maagpijn,
darmstoornissen, slechte eetlust;
- verminderde
weerstand (met meer kans op verkoudheid en griep);
- hartkloppingen,
verhoogde bloeddruk, verhoogd cholesterol.
Geestelijk:
- niet
meer tot rust kunnen komen, gejaagdhei;
- prikkelbaarheid,
irritatie;
- sombere
buien, huilbuien, piekeren, angst;
- niet
meer kunnen genieten, lusteloosheid en futloosheid;
- besluiteloosheid,
concentratieverlies, vergeetachtigheid;
- onzekerheid,
verminderd zelfvertrouwen gedragsveranderingen;
- minder
presteren en meer fouten maken;
- steeds
meer roken en veel alcohol en drugs gebruiken;
- steeds
meer slaap- of kalmeringsmiddelen gebruiken;
- sociale
contacten steeds meer uit de weg gaan.
Naar schatting
lijdt zo'n 25% van de Europese bevolking aan dit soort werkstress.
Dat is net nog onder ziekmaker nummer één, de rugpijn (met ruim
30%). Om het over combinatie van beide ziekmakers nog maar niet
te hebben, daarmee wordt de werkstress (en de daar vaak uit
voortkomende depressie) een steeds groter economisch probleem,
nu al goed voor 40% van degenen die het arbeidsproces voortijdig
wegens ziekte verlaten.
Wat
valt er tegen te doen?
Voor de gemiddelde manager zijn psychische klachten aanstellerigheid
van watjes en slappelingen. Dat remt het bespreekbaar maken
van de genoemde problemen. Aanvaarden dat zulke klachten kunnen
toenemen en het werk beïnvloeden, en dat er met succes iets
aan gedaan kan worden is nogal een cultuuromslag. Hieronder
een aantal tips waar jezelf wat mee kunt:
- Na
spanning volgt ontspanning. Neem voldoende tijd om bij te
komen van stessvolle situaties.
- Grijp
tijdig in bij overbelasting. Hoe langer u zichzelf uitput,
des te langer het herstel duurt.
- Zet
op een rij wat bij u stress veroorzaakt. Wat kost u veel
energie en wat kunt u daaraan veranderen?
- Stel
prioriteiten en denk vooruit. Houd ook tijd open voor onverwachte
gebeurtenissen.
- Ga
na of het realistisch is wat u van uzelf vraagt. Niemand
is perfect.
- Handel
kleine zaken zo snel mogelijk af, anders stapelen ze zich
op en blijven ze u achtervolgen.
- Doe één ding tegelijk en neem daar de tijd voor. Haasten maakt
doodmoe.
- Stel
grenzen en zeg 'nee' wanneer u te veel hooi op uw vork heeft.
- Praat
met uw omgeving over uw gevoelens van overbelasting en zoek
samen naar oplossingen.
- Zoek
een goede balans tussen werk en privé: maak tijd voor dingen
die u energie geven, zoals hobby's en vriendschappen. Bewegen
is een goede uitlaatklep voor stress, bijvoorbeeld fietsen,
zwemmen of wandelen.
- Zorg
voor ontspanning en rust. Voor de één werkt yoga of meditatie,
een ander heeft veel aan ontspanningsoefeningen, massage
of naar muziek luisteren. Zoek uw eigen manier.
- Gezond
leven vergroot uw draagkracht. Let er daarom op dat u voldoende
beweegt en slaapt, gezond eet, niet te veel koffie en alcohol
drinkt en niet rookt.
Meer
informatie over stress op het werk
Bron:
GGD | Stressophetwerk.nl | Burnin.nl
