De eerste generatie mobiele telefoons was analoog. Hierna werd de bandbreedte vergroot en werden digitale mobiele telefoons geïntroduceerd. Deze technologie werd aangeduid als 2G. De bandbreedte op het GSM-netwerk werd uitgebreid, waardoor de generatie 2.5G ontstond. Momenteel is het gebruikte netwerk voor mobiele telefonie GPRS (General Packet Radio Services). GPRS is een techniek in het GSM-netwerk, die het mogelijk maakt om meer data te verzenden en te ontvangen dan voorheen mogelijk was met GSM-telefoons. Dit komt omdat GPRS de data in aparte pakketjes verstuurt.

De opvolger van GPRS is UMTS (Universal Mobile Telecommunication System). Deze generatie mobiele telefonie wordt aangeduid met 3G. UMTS biedt behalve een landelijke dekking een hogere snelheid en meer bandbreedte, waardoor het aantal mogelijkheden en toepassingen vele malen groter wordt. In 2000 heeft de Nederlandse overheid de UMTS-frequenties geveild en de vijf mobiele operators in Nederland hebben elk een kavel bemachtigd.

Compatibiliteitsproblemen
Begin dit jaar zijn enkele UMTS-proeven van start gegaan. Vooralsnog biedt KPN als grootste aanbieder van mobiele telefonie in Nederland een selecte groep toegang tot UMTS. Vodafone is eveneens met een kleinschalig experiment gestart. De reden van deze sobere aanpak heeft te maken met compatibiliteitsproblemen. De huidige 3G-toestellen zijn niet in staat te switchen tussen UMTS en GSM/GPRS. Pas als de compatibiliteit van 3G-toestellen verbetert, zal de uitrol van UMTS pas echt vorm gaan krijgen. Desondanks groeit de markt voor telecommunicatie wel.

Markt in beweging
Eind januari 2004 maakte KPN bekend dat er 800 arbeidsplaatsen gaan verdwijnen bij de divisie vaste telefonie, waarvan het grootste deel via natuurlijk verloop. Als belangrijkste oorzaak voor deze reorganisatie geeft de telecom operator aan dat een toenemend aantal mensen alleen nog maar mobiel belt, waardoor de omzet van de divisie vaste telefonie onder enorme druk staat. De divisie mobiel presteert echter uitstekend, zo blijkt uit het persbericht van KPN. In het jaar 2003 heeft deze divisie ruim 1,2 miljoen nieuwe klanten weten te trekken.

In maart 2003 telde Nederland ruim 11,6 miljoen actieve mobiele bellers. Er is met andere woorden een verschuiving gaande van vaste telefonie naar mobiele telefonie. De telecommarkt is in beweging en komend jaar zullen naar alle waarschijnlijkheid consumenten toegang krijgen tot 3G-diensten.

Ongekende mogelijkheden
Dankzij de hogere snelheid en de grotere bandbreedte van UMTS worden toepassingen mogelijk als het ontvangen en verzenden van e-mail, toegang tot het Internet, Instant Messaging en bekijken van streaming video. Deze toepassingen zijn wellicht inzetbaar voor marketingdoeleinden. Aangenomen kan worden dat e-mail marketing en web reclame ook via mobiele tecnhologie inzetbaar zijn. De mate van inzetbaarheid en de effecten daarvan moeten echter nog onderzocht worden. Ondanks de recente ontwikkelingen in 3G-telefonie en de proeven met UMTS, wordt slechts een klein deel van de omzet gehaald uit mobiele datacommunicatie. "Je hoort constant praten over sms, mms, gprs, maar toch is mobiele data maar goed voor 8,2 procent van de totaalomzet van de mobiele operatoren", zo verklaart Ed Achterberg, directeur Telecom Paper in Computable. Op het 3GSM World Congress 2003 in Canada is door analiste Jane Zweig van The Shosteck Group de verwachting uitgesproken dat de telecombedrijven pas op zijn vroegst in 2008 aan UMTS zullen verdienen. De echte mobiele diensten zullen dus pas in de toekomst geïntroduceerd worden. Het aandeel van mobiele datacommunicatie in de omzet zal dan ook zeer zeker omhoog gaan. We wachten het in ieder geval in spanning af!

Door:

De auteur heeft Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd aan de Universiteit van Tilburg. Hiervoor heeft hij Communicatie gestudeerd aan Fontys Hogescholen Tilburg. Robert was voorheen werkzaam bij de Universiteit van Tilburg, leerstoelgroep Economische Psychologie. Zijn specialisatie is nieuwe media.Kijk voor meer informatie op zijn site.