Zoals iedere communicatieprofessional ongetwijfeld weet (of zou moeten weten), zijn de eerste communicatiemodellen gebaseerd op het model van Laswell uit 1948. Dit model beschouwt het communicatieproces als lineair. Onderzoekers ontdekten echter al vrij snel dat het communicatieproces non-lineair is. In de loop der jaren zijn voortdurend nieuwe communicatietheorieën ontwikkeld, waarin steeds meer aandacht kwam voor de ontvanger. De technologische ontwikkelingen van de laatste decennia tonen aan dat de ontvanger inderdaad meer macht heeft gekregen. De focus is verschoven van zender naar ontvanger, oftewel de retrieval function van media is belangrijker geworden dan de delivery function (Van Raaij, 1998).

Een consument bepaalt vandaag de dag immers zelf welke informatie hij of zij wanneer en op welke plek wil ontvangen (retrieval function). Mobiele media spelen hierin een grote rol, aangezien deze media de kracht en snelheid van het Internet combineren met de geografische vrijheid van mobiele technologie (Chamalaun & Van Raaij, in press). Een veelbelovende techniek die ook voor communicatiespecialisten mogelijkheden biedt, is podcasting. .

Wat is podcasting?
De term podcasting is in feite een samentrekking van iPod, de draagbare MP3-speler van Apple, en broadcasting (podcastinginfo.nl). Podcasting betekent met andere woorden dat via het Web gegevens beschikbaar worden gesteld die met een podcast-aggregator of podcatcher (zoals Apple's iPod) ontvangen kunnen worden. De man achter het concept podcasting is Adam Curry, die eerder al experimenteerde met radio-uitzendingen in MP3.

Podcasting betekent eigenlijk dat een zender informatie communiceert naar een ontvanger, maar alleen op een moment dat de ontvanger zelf aangeeft deze informatie te willen ontvangen. De macht ligt dus bij de ontvanger. Podcasting combineert met andere woorden traditionele communicatie (broadcasting) en moderne communicatie waarbij het initiatief vanuit de ontvanger gaat.

Een zender kan vooraf proberen de content zo goed mogelijk af te stemmen op de beoogde doelgroep, maar uiteindelijk kan de zender niet afdwingen dat de ontvanger de informatie ook daadwerkelijk zal ontvangen. Zoals reeds aangegeven ligt de macht duidelijk bij de ontvanger. Reden te meer om te kijken of en hoe communicatie via podcasting toch enigszins gestuurd kan worden.

Rol van podcasting voor marketingcommunicatie
Communicatiespecialisten bepalen doorgaans een communicatiestrategie met meetbaar geformuleerde doelstellingen die binnen afzienbare tijd gerealiseerd dienen te worden. Zoals gezegd is het te hopen dat door de zender beschikbaar gestelde informatie ook daadwerkelijk door de ontvanger gedownload wordt.

Het is uiteraard onmogelijk hier een stappenplan te geven hoe een podcast eruit dient te zien om zo effectief mogelijk te zijn. Naar deze nieuwe communicatiemogelijkheid is immers nog weinig onderzoek gedaan. Bovendien verschilt de inhoud van de boodschap per campagne. Wel is het mogelijk enkele voorbeelden van mogelijkheden te geven hoe communicatiespecialisten gebruik kunnen maken van podcasting voor hun marketingcommunicatie.

Een eerste mogelijkheid is door podcasts gemaakt door consumenten te analyseren. Deze zogenaamde consumer generated media worden ook wel geassocieerd met digitale mond-tot-mondcommunicatie. Een tweede mogelijkheid die sterke overeenkomsten vertoont met traditionele broadcasting, is door zelf podcasts te publiceren op het World Wide Web die consumenten vervolgens downloaden wanneer zij daar behoefte aan hebben. In december 2004 was Heineken het eerste grote bedrijf dat begon met podcasten. Door het beschikbaar stellen van een audiobestand op www.heinekenmusic.com kan informatie over Heineken Music direct worden verspreid onder de doelgroep. .

Een voorzichtige toekomstvoorspelling
Het blijft altijd lastig om te voorspellen of een bepaalde techniek inderdaad die revolutie gaat brengen die experts verwachten. Niemand had bijvoorbeeld kunnen voorspellen dat SMS (Short Message Service) zo'n enorm succes zou worden. Echter, zoals gezegd bepaalt de consument in het huidige medialandschap steeds meer over welke informatie hij of zij op welk moment op welke plaats wil beschikken. Het is aan communicatiespecialisten een podcast te plaatsen dat zoveel aandacht trekt dat consumenten het automatisch onder elkaar gaan verspreiden (vergelijkbaar met viral marketing).

Door:

De auteur heeft Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd aan de Universiteit van Tilburg. Hiervoor heeft hij Communicatie gestudeerd aan Fontys Hogescholen Tilburg. Robert was voorheen werkzaam bij de Universiteit van Tilburg, leerstoelgroep Economische Psychologie. Zijn specialisatie is nieuwe media.Kijk voor meer informatie op zijn site.