Het NEC Research Insititute heeft in 1999 onderzocht welk deel van het Web vindbaar is via zoekmachines. De top elf van de zoekrobots bestrijken samen slechts 42 procent van het Web. Weliswaar zijn zoekmethoden de afgelopen jaren verbeterd, maar er zijn tevens meer websites bijgekomen. Per saldo zal het percentage dus eerder afgenomen dan toegenomen zijn.

In zoekmachines worden daarom steeds geavanceerdere zoekmethodes geïmplementeerd. De immens populaire zoekmachine Google maakt bijvoorbeeld gebruik van een zoekmethode waarbij websites waarnaar veel verwezen wordt, automatisch als autoriteit aangemerkt worden en daardoor hoger in de resultatenlijst eindigen. De eerste generatie zoekrobots spoorden enkel webdocumenten op en plaatsten vervolgens verwijzingen hiernaar in een database (zie artikel Gevonden worden via zoekmachines, februari 2002). De tweede generatie maakte reeds gebruik van metadata. Metasearchers bieden de mogelijkheid om een zoekvraag te stellen zonder elke zoekrobot afzonderlijk te moeten raadplegen. Een dergelijke zoekmachine is in feite een intermediair. De zoekvraag wordt immers doorgespeeld aan de zoekrobots. De vernieuwde zoekmachine Zoeken.nl is in die zin een metasearcher.

Het belang van metadata wordt echter steeds duidelijker. Meer en meer zoekmachines maken gebruik van metadata en van nieuwe technieken, zoals clustering. Deze trend is een voorbode voor de opvolger van het World Wide Web. De huidige generatie van het Web wordt gekenmerkt door [...] menselijke verwerking van informatie (Benschop, 2001). De opvolger van de eerste generatie is echter meer gericht op de verwerking van informatie door machines. In 1998 gaf de geestelijk vader van het World Wide Web, Tim Berners-Lee, reeds aan dat in zijn visie het semantische web talen moet ontwikkelen waarmee informatie uitgedrukt kan worden in een voor machines begrijpelijke taal.

Deze uitwisselbaarheid van informatie biedt een groot aantal voordelen. De huidige webtaal HTML, is slechts in staat informatie weer te geven. Het is niet mogelijk metadata toe te voegen aan informatie. Wel kan metadata toegevoegd worden aan een pagina als geheel. Het toevoegen van metadata aan informatie zorgt er echter juist voor dat machines deze informatie kunnen begrijpen. Een voorbeeld kan dit verduidelijken. Als in een zoekmachine het woord 'jaguar' ingevoerd wordt, weet de browser niet of het nu gaat om het exclusieve automerk Jaguar of om het roofdier. Hetzelfde geldt voor het woord 'windows'. Gaat het nu over het product van Microsoft of over de Engelse vertaling van het woord venster? Door metadata te koppelen aan de zoektermen, kan de zoekmachine vaststellen wat bedoeld wordt en in het vervolg meer relevante informatie leveren.

Het semantisch web draait met andere woorden volledig om betekenis. Om het zoeken in de toekomst te vergemakkelijken, werken wetenschappers momenteel aan ontologieën. Een ontologie is een klassificatie van begrippen die met elkaar te maken hebben en geeft tevens aan welke relaties bestaan tussen deze begrippen. Toekomstige zoekmachines kunnen hierdoor pagina's vinden met syntactisch verschillende, maar semantisch gelijksoortige woorden (Benschop, 2001). Quote Media heeft met de lancering van de vernieuwde zoekmachine Zoeken.nl "een volgende stap gezet voor zoeken op het internet", aldus Jan-Willem Tusveld, productmanager van Zoeken.nl. De verwachting is dan ook dat binnen nu en tien jaar de introductie van het semantische web een feit is.

Door:

De auteur heeft Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd aan de Universiteit van Tilburg. Hiervoor heeft hij Communicatie gestudeerd aan Fontys Hogescholen Tilburg. Robert was voorheen werkzaam bij de Universiteit van Tilburg, leerstoelgroep Economische Psychologie. Zijn specialisatie is nieuwe media.Kijk voor meer informatie op zijn site.