In het eerste document AV, de terminologie komen de verschillende functies aan bod. Net als voor het eerste document geldt ook hier dat niet alle termen altijd gebruikt worden of van toepassing zijn. Dit hangt af van de aard en de grootte van de productie.

Clapper/Clapboard
Klapbord, bestaande uit twee stukken hout, die bij het begin van een scène tegen elkaar worden geklapt. Op het klapbord staat met krijt informatie over de scène geschreven, zodat dit later, bij het monteren van geluid en beeld, als referentiepunt kan worden gebruikt. Tegenwoordig worden er ook elektronische klapborden gebruikt (geen krijt meer nodig).

Decoupage
Het arrangement van shots in een film.

Diegetisch geluid
Geluidsbronnen die in de film te horen en/of te zien zijn. Bijvoorbeeld een autoradio of een band die speelt.

Dissolve
De transitie tussen twee shots waarin het ene langzaam uitdooft en het andere langzaam opkomt. Er is een moment waarop beide shots samen door elkaar te zien zijn.

Establishing shot
Een totaal shot dat laat zien in welke ruimtelijke sfeer de personages en objecten zich bevinden.

'It's a wrap!'
Term die wordt gebruikt om het einde van een draaidag aan te geven als de laatste shot van die dag is gedraaid.

Long take
Een shot dat ongebruikelijk lang blijft staan voordat het overgaat in een ander shot. De film ROPE van Alfred Hitchcock bestaat uit negen zogenaamde long takes. Bijzonder is dat de overgangen nauwelijks merkbaar zijn. Een voorbeeld: een van de personages loopt vlak langs de camera waarop het beeld een moment wordt verduisterd. Op dit punt start de volgende take die vervolgens weer negen minuten blijft staan.  

Mise-en-scène
De shot als totaalplaatje of alle elementen die voor de camera geplaatst zijn:   kostuums, make-up, licht, props,  decor, maar ook de manier waarop er geacteerd wordt.

Narratief/Narration
Het proces waarin de 'plot' story informatie achterhoudt of juist prijs geeft. Nondiegetisch geluid Geluid zoals commentaarstem, sfeermuziek, dus duidelijke geluidsbronnen die zich niet in de ruimte van het narratief bevinden.

Pan
Horizontale camerabeweging van links naar rechts of vice versa waarbij de hele camerabody meebeweegt.

Plot
In een narratieve film zijn het al de gebeurtenissen die direct worden gepresenteerd aan de kijker in getoonde volgorde.

P.O.V. Shot
Point Of View Shot. Een shot dat gedraaid is vanuit het perspectief van één van de karakters.

Props
Rekwisieten die in beeld te zien zijn.

Rijder/Tracking shot
Een mobiel kader waar de camera op een dolly een rails volgt. Scène Een scène is een enkel shot, maar het woord scène wordt vaak gebruikt om een aantal aaneengesloten shots aan te duiden. In de filmsemiotiek wordt ook wel de term 'sequentie' gebruikt.  

Set
De plek waar decor, acteurs, en de crew samenkomen om een shot te draaien.

Slate
Wordt bedient door de clapper-loader. Wordt gebruikt om een scène- en takenummer op te nemen. (op filmstrip of videoband) De klap van de slate is om het sync punt aan te geven voor de geluidsband die apart meeloopt. Het geluid kan in de montage synchroon worden gelegd met het beeld.

Take
Een versie van een enkel shot. Wanneer de shot er in een keer goed gedraaid is (afhankelijk van acteurs / kadering / camerabeweging / weersinvloeden / geluidsopname) spreekt men van 'een one-taker'.

Tilt
Omhoog of neergaande verticale camerabeweging waarbij de hele camerabody meebeweegt.

Story
De denkbeeldige constructie van de kijker als deze wordt blootgesteld aan de plot.

Shot/reverse shot
Montage van twee of meer shots die onderscheidt maken tussen karakters, typisch voor een conversatie situatie. In het ene kader kijkt iemand naar links, in het andere kader kijkt iemand naar rechts. Over-the-shoulder shots zijn een gebruikelijke afwisseling (=een shot over de schouder van de een of ander).

Video assist
Direct aan de filmcamera verbonden videorecorder en monitor. De video assistent heeft de functie elke repetitie en take op te nemen op video. Hierdoor kan na elke take gemakkelijk op video teruggekeken worden of de take goed is ja of nee. Natuurlijk is de video assist ook een hulpmiddel voor de script continuïteit.

Handige links
Meer termen over filmproducties vind je onder meer op de volgende sites:
- Factmonster: Engelstalige site met AV-begrippenlijst.
- Twyman Whitney: Idem, als de site hierboven.

 

Door: Ramon Masius

De auteur is vorig jaar afgestudeerd aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht: Audiovisuele media. Part-time is hij werkzaam geweest als video editor en content medewerker bij UPC 'Moviehouse'. Nu is hij werkzaam voor Shooting Stars filmproductie Pietje Bell als productie-assistent. Daarnaast wordt hij geregeld benaderd voor kleinschalige film en video-producties. Op dit moment is hij onder meer bezig met de ontwikkeling van een programma-format voor een kinderprogramma.