Dit artikel gaat over de het juridische
gedeelte van merk- en imago-ontwikkeling. Als young professional
weten we hoeveel geld er vaak gaat zitten in de communicatie
van een merk of het opbouwen van een imago. Het belang van de
inspanningen van de communicatieprofessional en marketeer wordt
onderkend en als zij het goed doen dan wordt het succes, dat
wordt geboekt, ook zichtbaar. Zeker in een teruggaande economie
zijn mensen meer en meer geneigd te kiezen voor een bekend merk
omdat ze daar ook in roerige tijden op kunnen bouwen; kortom:
communicatie is belangrijk! Maar daar gaat dit artikel niet
over.
Dit artikel gaat er over dat het verbazingwekkend is dat
niet alleen jonge vakgenoten, maar ook de gevorderden in het
vak niet vooraf even checken of de door hen gebudgetteerde
inspanningen wel goed besteed zullen worden. Men gaat soms
aan de slag met een naam, bedacht door een klant. Duizenden
euro's worden in het strategische en creatieve traject gestoken.
Er wordt een prachtig logo, briefpapier of totale campagne
ontwikkeld. Later blijkt dat iemand anders deze naam al heeft.
En dan zijn de poppen aan het dansen. Er zijn verhalen bekend
waarbij er een loose-loose situatie ontstaat: hopen dat er
geen slapende honden wakker gemaakt worden en als die wakker
wordt, dan moeten we 50.000 Euro aan briefpapier vernietigen,
dat is beter dan nu de totale inspanningen stop zetten want
dat betekent een verlies van grofweg 2 miljoen.
Dat is vreemd. Als je als bureau op het eind met het advies
moet komen: "maak maar geen slapende honden wakker", slapen
het bureau en de klanten dan nog wel goed? Er zijn uiteraard
ook communicatiebureaus die wel kundig met de materie omgaan.
Terwijl het zo simpel is: voor vaak nog geen promille van
het totale communicatiebudget wordt in het begin een onderzoek
gedaan. Zijn er complicaties te verwachten, dan kan misschien
beter voor die andere naam kiezen, de keuze is dan aan ons!
Voor ongeveer een tweede tot een derde promille van het geraamde
budget zorgen merkenbureaus ervoor dat de naam van het nieuwe
merk wordt beschermed: laten registreren ( ® ). Op deze manier
worden de inspanningen en de investeringen van de klant verzekerd.
Hieronder worden enkele handvatten geboden:
Hoe met deze materie van merkbescherming en -conflicten om
te gaan? Op een manier dat de risico's tijdig zijn in te dammen.
De informatie is beknopt. Schakel een merkenexpert in als
je echt met de materie aan de slag gaat.
Er zijn wellicht "meer" merken in de juridische wereld
Niet alleen woorden, namen, beeldelementen, combinaties
van woorden en beeldelementen, slagzinnen, afkortingen en
cijfers maar ook: opmaak van etiketten, vorm van visitekaartjes,
vormen van producten en verpakkingen, geuren en kleuren.
Handelsnaambescherming schiet vaak te kort
Een handelsnaam is alleen beschermd in het gebied waarin
het gebruikt wordt; daarbuiten kunnen anderen alles doen
wat ze willen; bovendien kunnen anderen zomaar de door u
ontwikkelde vormgeving en logo gebruiken, want handelsnaam
bescherming dekt alleen de naam van de onderneming, niet
het logo, kleuren of andere herkenningstekens.
Waar moet je op letten bij het kiezen van
een nieuw merk?
Het merk moet onderscheidend vermogen hebben
Gelet op het feit dat een merk functioneert als onderscheidingsteken,
dient een teken gekozen te worden dat voldoende origineel
is en in staat uw producten en/of diensten te onderscheiden.
Zo zal APPLE niet onderscheidend zijn voor fruit, maar wel
voor computers.
Naast het onderscheidend vermogen ten opzichte van de producten
en diensten zelf, dient het teken zich tevens te kunnen
identificeren ten opzichte van de reeds bestaande merken
van de concurrenten en anderen. Indien je ervoor kiest een
in jouw branche veelgebruikt woord als merk te gebruiken,
dan zal het bijzonder moeilijk en wellicht onmogelijk zijn
dit merk duidelijk te positioneren. Bovendien wordt er juridisch
gezien beter aan gedaan een merk te kiezen dat duidelijk
van de overige merken in de eigen branche afwijkt.
Beschrijvende merken of fantasiemerken?
Hoewel beschrijvende merken marketingtechnisch aantrekkelijk
kunnen zijn om het publiek direct te informeren over wat
aangeboden wordt, is dit vaak in strijd met de mogelijkheden
voor juridische bescherming van het merk. Immers, te beschrijvende
namen moeten in principe vrij zijn om door iedereen te worden
gebruikt. Zij kunnen derhalve niet door middel van een merkrecht
door één partij worden gemonopoliseerd. Als gevolg hiervan
worden te beschrijvende merken in veel landen voor registratie
geweigerd. Dit geldt ook in de Benelux.
Bovendien hebben beschrijvende namen die net niet té beschrijvend
zijn vaak een geringe beschermingsomvang. Dit heeft tot
gevolg dat het merk van een derde een (zeer) grote mate
van overeenstemming moet hebben, wil er sprake van een conflictsituatie
kunnen zijn. Hoewel het meer marketinginspanning zal vergen,
is het juridisch gezien beter om fantasiemerken te kiezen,
zoals bijvoorbeeld KODAK. Het woord KODAK zegt niets over
filmrolletjes die onder het merk worden aangeboden, maar
een breed publiek weet inmiddels wel welke producten ermee
worden bedoeld. Doordat het onderscheidend vermogen van
dit merk groot is, is de beschermingsomvang ook groot en
heeft de houder een groter kader om kapers op de kust uit
de buurt te houden.
Misleidende merken zijn verboden
Het zal je niet verbazen dat misleidende merken niet zijn
toegestaan. Dit verbod wordt echter strikt toegepast en
elke mogelijke misleiding voortvloeiend uit de relatie tussen
het merk en de producten en/of diensten waarvoor bescherming
wordt gevraagd, dient vermeden te worden. Het gaat hierbij
om elke misleiding ten aanzien van de aard, herkomst, kwaliteit
of andere kenmerken van de producten en/of diensten. Zo
heeft een rechter bepaald dat het gebruik van de afbeelding
van een leeuw voor de diensten van een administrateur de
onjuiste indruk kan wekken dat er van overheidswege een
erkenning is verleend (NIVAK).
De auteur is werkzaam bij Merkenbureau
Bouma in
Rotterdam. Hij schrijft dit artikel onder persoonlijke titel.
Er wordt hier slechts een tipje van de sluier opgelicht en
er kunnen dus geen rechten aan ontleend worden. Merkenbureau
Bouma is een flexibel professioneel bedrijf met jarenlange
ervaring in huis. Aandacht en meedenken met de klant en toch
de focus op enkel en alleen de expertise: het beschermen van
een merk, vormt de succesformule voor een steeds groeiend
bureau.
Schrijf je nu in voor de nieuwsbrief
Blijf op de hoogte van wat gebeurt op het gebied van marketing & communicatie. Ontvang maandelijks de gratis Communicatiecoach.com nieuwsbrief boordevol nieuws, artikelen, evenementen, vacatures en meer. Klikhierom je in te schrijven voor de nieuwsbrief >>>