Een voorzetseluitdrukking is een vaste woordcombinatie die de functie van een voorzetsel vervult, zoals in het kader van, door middel van en naar aanleiding van. Voorzetseluitdrukkingen dragen meestal niks bij aan de leesbaarheid van een tekst, maar maken deze juist onduidelijk of dubbelzinnig. Soms wil je dat misschien, maar vaak wijst het erop dat je niet goed weet wat je precies wilt zeggen.
Voorzetseluitdrukkingen vormen vaak een onnodige leeshorde. Wat zijn bijvoorbeeld maatregelen in het kader van de bezuinigingen? Zijn het bezuinigingsmaatregelen, of juist maatregelen die de pijn van het bezuinigen verzachten, zoals een sociaal plan? Hoe verdien je geld door middel van internet? Heb je een internetboekhandel of verkoop je kabelmodems?
Afkortingen van voorzetseluitdrukkingen zijn een nog grotere leeshorde omdat de lezer ze eerst moet 'vertalen'. Daarnaast kunnen veelgebruikte afkortingen van voorzetseluitdrukkingen meerdere betekenissen hebben: zo staat de afkorting t.g.v. voor ten gunste van, ten gevolge van en ter gelegenheid van.
Schrijfregel voorzetseluitdrukking
Gebruik voorzetseluitdrukkingen zo min mogelijk. Dat bereik je door:
ze te vervangen door één enkel voorzetsel, of door
de zin te herschrijven en daarbij zo duidelijk en precies mogelijk te formuleren.
niet
maar
Door middel van hard werken hoopte hij op tijd klaar te zijn.
Door hard te werken hoopte hij op tijd klaar te zijn. (vervang door middel van door door)
De rapportage ter zake van het derde kwartaal is af.
De rapportage over het derde kwartaal is af.
(vervang ter zake van door over)
Op het gebied van spreadsheets is Jansen de specialist.
Jansen is de spreadsheetspecialist
(herschrijf de zin om hem korter en krachtiger te maken)
Naar aanleiding van de verlate aankomst van de heer Jansen begon de vergadering te laat.
Omdat de voorzitter, de heer Jansen, te laat kwam, begon de vergadering te laat.
Omdat de portier, de heer Jansen, te laat kwam en verder niemand een sleutel van de vergaderzaal had, begon de vergadering te laat. (herschrijf de zin om preciezer te zeggen wat u bedoelt)
Voorzetseluitdrukkingen
Hier volgt een lijst met veelgebruikte voorzetseluitdrukkingen en de woorden waarmee je ze mogelijk kunt vervangen.
aan de hand van
met, door
als gevolg van
door
door middel van (d.m.v.)
door, met
in het kader van
door, bij, wegens, om te
in verband met (i.v.m.)
door, omdat, doordat, wegens
met behulp van (m.b.v.)
met, door
met betrekking tot (m.b.t)
voor, over
met gebruikmaking van
met, door
na verloop van
na
naar aanleiding van (n.a.v.)
over, omdat, na, wegens
onder invloed van
door
op grond van
vanwege, wegens, voor, volgens
op het gebied van
over, voor
ten aanzien van (t.a.v.)
over, van, voor, op, jegens
ten behoeve van (t.b.v.)
voor
ten gevolge van (t.g.v.)
door
ten gunste van (t.g.v.)
voor
ter gelegenheid van (t.g.v.)
wegens, bij
ter zake van
over, voor
uit hoofde van
voor, door, wegens
van de kant van
van, door, vanuit
'Feitelijke' uitdrukkingen
Hoewel deze uitdrukkingen officieel geen voorzetseluitdrukkingen zijn, vormen ze een vergelijkbare leeshorde: ze dragen niets bij aan de duidelijkheid van een tekst. Vaak is er een eenvoudig en veel korter alternatief, maar soms zul je de zin moeten herschrijven, net als bij voorzetseluitdrukkingen.
gezien het feit dat
omdat, door, gezien
in tegenstelling tot het feit dat
daarentegen, hoewel
in weerwil van het feit dat
hoewel
met het oog op het feit dat
omdat, door
ondanks het feit dat
hoewel
Door:
Arjen Ligtvoet werkt onder de naam Tekstridder als tekstschrijver, schrijftrainer en tekstadviseur. Naast het schrijven van artikelen, columns en verhalen over taalgebruik heeft hij vaagtaal opgezet, een methode die schrijvers van zakelijke teksten op een leuke en leerzame manier duidelijk maakt hoe ze hun teksten kunnen verbeteren.
Schrijf je nu in voor de nieuwsbrief
Blijf op de hoogte van wat gebeurt op het gebied van marketing & communicatie. Ontvang maandelijks de gratis Communicatiecoach.com nieuwsbrief boordevol nieuws, artikelen, evenementen, vacatures en meer. Klikhierom je in te schrijven voor de nieuwsbrief >>>