Het boek is bedoeld voor mensen in de praktijk en heeft geen wetenschappelijke insteek. Het geeft professionals een indruk van de mogelijkheden om onderzoek te doen naar communicatie. Het is dan ook geen handleiding om zelf onderzoek te gaan uitvoeren. 'Communicatieonderzoek' is een goed leesbaar boek met een goede opbouw. Na de inleiding wordt in hoofdstuk twee 'breed' begonnen met het beschrijven van communicatie als onderdeel van beleid en als onderwerp van onderzoek. Communicatie is één van de beleidsinstrumenten van een organisatie en meteen ook het instrument waarvan het effect het moeilijkst meetbaar is.

In hoofdstuk 3 wordt communicatieonderzoek meer afgebakend. Het boek behandelt dan ook communicatieonderzoek in enge zin: onderzoek waarbij de gegevens worden verzameld die betrekking hebben op communicatie. De auteur kiest er bewust voor om communicatieonderzoek in brede zin buiten beschouwing te laten. In brede zin gaat het om onderzoek waarbij de gegevens gebruikt worden bij het nemen van beslissingen over communicatie. Communicatieonderzoek in brede zin is veel omvangrijker en onoverzichtelijker en daardoor onder meer moeilijker te beschrijven. In dit hoofdstuk worden verder verschillende benaderingen, de behoefte en beperkingen van communicatieonderzoek behandeld.

In hoofdstuk 4 wordt communicatieonderzoek besproken als onderdeel van beleid. Wat is de functie van (communicatie)onderzoek, wat is de plaats van communicatieonderzoek en wat is de relatie tussen onderzoek en besluitvormingsprocessen zijn onderwerpen die in dit hoofdstuk aan bod komen. In hoofdstuk vijf gaat de auteur in op de doelen, doelstellingen en effecten van communicatie. Alleen door vooraf de criteria te bepalen kan achteraf worden aangegeven of de communicatie succesvol was. .

De hoofdstukken 6 en 7 vormen een inleiding op theoretische en praktische aspecten van sociaal-wetenschappelijk onderzoek. De methodieken en technieken van onderzoeken worden hier besproken, zoals de grondbegrippen uit het onderzoeksveld en het onderzoeksproces.

De indelingen van communicatieonderzoek vanuit de literatuur staat beschreven in hoofdstuk 8. Welke indeling is er van communicatieonderzoek binnen de drie hoofdgroepen reclame, voorlichting en public relations. De onderzoeksfasen en -typen worden uiteindelijk gecombineerd in een piramide van communicatieonderzoek.

In hoofdstuk 9 worden 26 onderzoekstypen besproken, die de auteur het meest relevant acht. Van merkonderzoek tot tekstanalyse en van communicatie-effectonderzoek tot corporate- image- en reputatieonderzoek. Ieder onderzoekstype wordt op dezelfde wijze besproken en voorzien van een schema waarin de plaats van het onderzoekstype in het communicatieplanningsproces wordt aangegeven. Vooral dit hoofdstuk staat dicht bij de praktijk en maakt het mogelijk snel inzicht te hebben in de mogelijke onderzoeksvorm bij een praktijksituatie.

In hoofdstuk 10 krijgt de lezer nog een reeks bruikbare tips voor communicatieonderzoek in de praktijk. Onder meer de bruikbaarheid van onderzoeksresultaten, de vraag van uitbesteden of zelfdoen en de kosten van onderzoek komen aan bod. In het laatste hoofdstuk wordt een overzicht gegeven van organisaties die zich met onderzoek bezighouden, zoals het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Instituut voor Media Auditing HOI en MarktonderzoekAssociatie (MOA).

Tezamen met de vierde editie van het boek is er ook een website ontwikkeld die als aanvulling dient op het boek. Zo vind je hier onder meer actuele onderwerpen en snel veranderende informatie, zaken waar de gedrukte vorm van een boek zich minder goed voor leent. Verder kun je op de site terecht voor een lijst met onderzoeksinstrumenten, handige adressen en links.

Communicatieonderzoek wordt in dit boek niet 'heilig verklaard'. Onderzoek is niet de enige weg die naar Rome leidt. In de praktijk is het dan ook een samenspel van enerzijds onderzoek en anderzijds toch ook gevoel geeft Hogendoorn aan. Het één moet het andere aanvullen, waarbij effectiviteit voorop staat. De auteur geeft verder ook aan dat je niet altijd alles van onderzoek moet laten afhangen.

'Communicatieonderzoek' is het ideale boek voor communicatieprofessionals die te maken hebben met onderzoek. Voor communicatiestudenten zou dit boek zeker verplichte literatuur moeten zijn, zeker wanneer men in de afstudeerfase terechtkomt. Het boek wordt dan ook op diverse hogescholen en opleidingsinstituten gebruikt. Zeker de combinatie met een up-to-date website maakt dit boek tot een onmisbare tool voor iedere communicatieprofessional die het vakgebied serieus neemt.

Door:

Martijn Hemminga is initiator en hoofdredacteur van Communicatiecoach.com en zustersite Amcinfo.nl, de site over arbeidsmarktcommunicatie. Verder heeft hij zijn eigen bureau Nr29 arbeidsmarktcommunicatiemanagement, dat zich richt op de strategie en organisatie van arbeidsmarktcommunicatie. Tenslotte is hij één van de initiatiefnemers van de AMC Academie, een organisatie die masterclasses aanbiedt op het gebied van recruitment en arbeidsmarktcommunicatie.